Quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nha khoa chuẩn (Checklist)

Tổng quan về Quy trình Kiểm soát Nhiễm khuẩn Nha khoa

Quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn trong phòng khám nha khoa là hệ thống các nguyên tắc và bước thực hành nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn sự lây truyền chéo của các tác nhân gây bệnh giữa bệnh nhân, nhân viên y tế và môi trường. Checklist kiểm soát nhiễm khuẩn này tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn y tế quốc tế và được áp dụng hàng ngày tại phòng khám.

Checklist 1: Chuẩn bị trước khi điều trị (Setup)

Các bước bắt buộc trước khi bệnh nhân bước vào ghế nha:

1. Vệ sinh bề mặt: Lau khử khuẩn (bằng dung dịch CaviWipes hoặc cồn 70 độ) toàn bộ bề mặt tiếp xúc: mâm dụng cụ, tay vịn ghế, cần điều khiển đèn, bồn nhổ.
2. Bọc băng cá nhân (Barrier): Dán màng nilon bảo vệ (barrier film) lên các vị trí khó lau chùi: tay khoan, tay xịt hơi nước, bảng điều khiển ghế, tay nắm đèn chiếu sáng.
3. Chuẩn bị dụng cụ: Mở các bộ dụng cụ khám hoặc điều trị (đã được hấp sấy vô trùng đóng túi) rải sẵn trên khay vô khuẩn. Kiểm tra chỉ thị màu trên túi hấp để đảm bảo dụng cụ đã đạt chuẩn vô trùng.
4. Chuẩn bị cá nhân: Bác sĩ và trợ thủ phải rửa tay thường quy hoặc sát khuẩn tay nhanh bằng cồn. Mang đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân (PPE) gồm: găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ, và mũ trùm đầu.

Checklist 2: Kiểm soát trong quá trình điều trị

Trong suốt thời gian can thiệp lâm sàng trên bệnh nhân:

• Súc miệng trước điều trị: Cho bệnh nhân súc miệng bằng dung dịch Chlorhexidine 0.12% hoặc Povidone-Iodine 1% trong 1 phút để giảm nồng độ vi khuẩn trong khoang miệng.
• Sử dụng hệ thống hút áp lực cao (High-volume evacuator – HVE) và đê cao su (Rubber dam) để kiểm soát tối đa khí dung (aerosol) và dịch tiết.
• Chống lây nhiễm chéo: Khai thác nguyên tắc “Vùng sạch” và “Vùng bẩn”. Tuyệt đối không dùng tay đang đeo găng (đã chạm vào miệng bệnh nhân) để mở ngăn kéo hoặc chạm vào hồ sơ, bàn phím máy tính. Bỏ găng và sát khuẩn hoặc dùng nhíp trung gian nếu cần lấy thêm vật liệu.

Checklist 3: Quy trình dọn dẹp và xử lý dụng cụ sau điều trị

Ngay sau khi bệnh nhân rời ghế, trợ thủ nha khoa thực hiện chu trình xử lý:

1. Phân loại rác: Vứt bỏ các vật sắc nhọn (kim tiêm, lưỡi dao mổ, dây thép châm) vào đúng hộp kháng thủng (hộp màu vàng). Bỏ rác thải y tế và rác thải sinh hoạt vào đúng thùng phân loại.
2. Tháo bỏ màng bảo vệ: Tháo toàn bộ barrier film trên ghế nha và các tay điều khiển, cuộn lại và vứt bỏ.
3. Khử khuẩn bề mặt ghế nha: Phun dung dịch khử khuẩn mức độ trung bình-cao, lau sạch bề mặt và để khô tự nhiên theo thời gian khuyến cáo của nhà sản xuất (thường là 1-3 phút).
4. Xử lý dòng chảy: Bơm xịt rửa các đường ống hút phẫu thuật và đường dẫn nước bằng dung dịch chuyên dụng để làm sạch biofilm.

Checklist 4: Chu trình tại phòng Vô trùng (Sterilization Room)

Dụng cụ bẩn được chuyển vào khu vực vô trùng theo nguyên tắc luồng một chiều (từ dơ sang sạch):

• Khu vực dơ: Ngâm dụng cụ vào bồn siêu âm chứa dung dịch enzym tẩy rửa để làm sạch máu và mô. Sau đó rửa sạch lại dưới vòi nước, xì khô.
• Khu vực đóng gói: Đưa dụng cụ vào túi hấp chuyên dụng, dán mép kín và ghi ngày/tháng/loại dụng cụ.
• Khu vực hấp sấy: Xếp túi vào nồi hấp Autoclave (Class B), chạy chu trình chuẩn 121°C hoặc 134°C.
• Khu vực sạch: Lấy dụng cụ đã hấp ra, lưu trữ trong tủ tia UV hoặc tủ hộc kéo khô ráo, đóng kín để chuẩn bị cho ca điều trị tiếp theo.